NS STOOMLOCOMOTIEVEN

Uit Condor Spoorwegen Lansingerland
Ga naar: navigatie, zoeken

IN BEWERKING

NEDERLANDSE STOOMLOCS

Serie 600 ASINDELING B

VANAF DE FUSIE NS 6501-6512

GEBOUWD NRS. 128,131 en 515 Hohenzollern A.G. en 1-9 CENTRALE WERKPLAATS DER S.S., TILBURG (1880-1902)

Act-en-een-half.jpg

IN BEWERKING

zie ook NS stoomlocomotief serie 6501 - 6512


Serie 6500.jpeg

Serie 700 ASINDELING 1'B

Loc752.JPG


Tussen 1865 en 1873 gebouwd

Beyer Peacock & Co in Manchester.

Terzijde 1933.

Serie 800 ASINDELING 2'B

Fot-NS5800.jpg

HSM 801-805 later NS SERIE 5800

Gebouwd WERSPOOR N.V. AMSTERDAM (1914)

Serie 1000 ASINDELING 1'B

1027 HugodeGroot.JPG

1027

gebouwd tussen 1878 en 1883

door Borsig, Berlin.


Sneltreinlocs van de HSM, gebouwd tussen 1878 en 1883 door Borsig, Berlin. Het waren de opvolgers van de "acht en een halvers" (NS-serie 800). Ze werden aangeduid als "tienders", vanwege hun stoomspanning van 10 atmosfeer. Een andere bijnaam was "snelloper".

Bij de HSM droegen ze de volgende namen: Eos, Furie, Galatea, Hydra, Io, Janus, Kalypso, Laokoon, Medea, Nestor, Orpheus, Pegasus, Ra, Sirene, Titaan, Utopia, Victoria, Walhalla, Xanthippe, Zelos, Artevelde, Beyling, Cats, Gerard Dou, Evertsen, Govert Flinck, Hugo de Groot, Huyghens, Jordaens.

Loc Nestor is bewaard gebleven in het Spoorwegmuseum. Dat is toeval, want eigenlijk wilde men een loc van de serie 1100 ("grote snelloper") bewaren, maar die werd per ongeluk gesloopt. Toen besloot men om een loc uit de serie 1000 te bewaren.

Serie 1100 ASINDELING 1'B

1125.JPG

Tussen 1883 en 1888



Serie 1101-1127

Tussen 1883 en 1888 gebouwd door Borsig voor de HSM. Er werden ook vier vergelijkbare locomotieven gebouwd die werkten volgens het compoundprincipe, maar deze voldeden niet goed.

Bij de HSM droegen ze de volgende namen: Jan Pietrsz. Koen, Leeghwater, Marnix, Van der Neer, Ostade, Poot, Quellinus, De Ruyter, Jan Steen, Tromp, Uittenbogaerdt, Vondel, Johan de Witt, Van der Zaan, Van Alphen, Boerhave, Claudius Civilus, Van Dijck, Egmond, Floris V, Van Galen, Frans Hals, Zacharias Jansen, Thomas á Kempis, Leeuwenhoek, Jan van der Meer, Olivier van Noort.

serie 1200

IN BEWERKING

Personentreinlocomotieven van de NBDS (NOORD-BRABANTSE DUITSE SPOORWEGMAATSCHAPPIJ) (8-10), NS 1201-1203 gebouwd in 1881 en 1887 door Hohenzollern A.G.. Bij NS kwamen ze in de rangeerdienst terecht. In 1932 werden ze buiten dienst gesteld.

LIT.: Hohenzollern-Lokomotiven 1872 - 1929. Geschichte des Lokomotivbaues in Düsseldorf.

Serie 1300 ASINDELING 1'B

Loc 1366.JPG


Personentreinlocomotieven van de SS, waaronder drie van de NBDS. Gebouwd tussen 1880 en 1895 door Beyer Peacock & Co. Een van de locs was gebouwd als compoundlocomotief (SS 701), maar werd naderhand verbouwd tot een normale locomotief met enkelvoudige expansie (SS 479, NS 1479). Loc NS 1326 is in haar oorspronkelijke uitvoering als SS 326 bewaard gebleven in het Spoorwegmuseum.

De serienummers 1300-1400 zijn vanaf 1941 opnieuw gebruikt, voor locs uit de serie 1700-1800 zonder oververhitter. De oorspronkelijke serie was toen al geheel uit dienst.

Serie 1500 ASINDELING 2'B

Loc 1500.JPG

Personentreinlocomotieven van de NCS (21-27), later SS 481-487, NS 1501-1507. Deze zijn gebouwd in 1892 en 1900 door Neilson & Co, Glasgow. Loc 1501 heeft de oorlogsjaren nog beleefd; ze deed in haar laatste jaren voornamelijk dienst als verwarmingsketel op station Maastricht.

In 1902 liet de NCS een vervolgserie bouwen bij Henschel & Sohn, Kassel: NCS 28-30, SS 488-490, NS 1508-1510. Zij weken in verschillende opzichten af van de eerste serie. De locs 1508 en 1509 zijn in 1927 verkocht aan het Spoorwegbouwbedrijf, dat ze inzette bij de aanleg van de Miljoenenlijn.

Serie 1600 ASINDELING 2'B

Loc 1600.JPG

De eerste locs van deze serie werden in 1889 door de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij in gebruik genomen (NRS 101-109). Ze waren gebouwd door Sharp, Stewart & Co (later North British Locomotive Comp.) in Glasgow. Later kwamen ze terecht in het locomotiefpark van de HSM, die er tussen 1891 en 1903 nog eens vijftig liet bouwen. De locs waren voorzien van loopwielen in een draaistel, bogie in het Engels, en werden daarom "Rhijnbogen" genoemd. In het Spoorwegmuseum is loc NRS 107 (ex-NS 1604) bewaard gebleven.

Serie 1700 ASINDELING 2'B

Serie 1701-1835

Loc 1738.JPG


Dit was een grote serie voor de Staatsspoorwegen gebouwde locomotieven (SS 801-935), die tussen 1899 en 1907 in dienst zijn gesteld. De meeste locs zijn gebouwd door Beyer Peacock in Manchester, enkele locs door Werkspoor. Ruim 100 locs kregen later een oververhitter. De locs zonder oververhitter werden vanaf 1941 vernummerd in de serie 1300-1400.

Loc 1794 in 1956. Dit zou de laatste actieve stoomloc van NS worden. Na het officiële einde van de stoomtractie was loc 1794 nog enige tijd in gebruik als stoomleverancier in Arnhem. Voor onderhoud reed de loc op eigen kracht naar Nijmegen. Toen president Den Hollander in 1959 vanuit zijn inspectietrein (de Kameel) zag dat er nog een stoomloc op NS-rails reed, gaf hij prompt opdracht om deze loc te slopen. Van deze eens zo grote serie is daardoor niets bewaard gebleven. Zie ook het boek "Tussen vuur en stoom", pag. 93. Foto collectie Eelco Storm.

serie 1800 ASINDELING 2'B

Loc 1827.JPG

Serie 1900 ASINDELING 2'B

Loc 1904.JPG

serie 1900-1940

Sneltreinlocomotieven van de HSM (421-460), gebouwd door Werkspoor tussen 1907 en 1913. Deze locs zijn te zien als voortzetting van de serie HSM 350-408 (NS 1601-1659), maar dan met oververhitter. De ketels waren verwisselbaar met die van de serie 5800.

Serie 2000 ASINDELING 2'B 1'

Loc 2001.JPG

Deze locs zijn in 1900 gebouwd door Beyer Peacock & Co voor de SS, waar ze dienst deden onder de nummers 995-999. Ze waren bedoeld voor zware mailtreinen tussen Vlissingen en Boxtel, maar ze voldeden niet goed, zodat ze tenslotte in de goederendienst belandden. Bij de NS is een van de locs omgebouwd tot weerstandwagen (NS 169002), om dienst te doen in meettreinen.

SS997.JPG

Serie 2100

7074

Loc 2131. Dit is een "Blikken Tinus" van de HSM. Deze bijnaam dankten de locs aan het geluid dat ze tijdens het rijden maakten. Ze voldeden echter goed, vooral voor lichte sneltreinen.

Serie 2701-2703

Goederenlocs van de HSM, gebouwd in 1877 door Borsig, Berlin. Ze waren bestemd voor het trekken van goederentreinen over het Oosterspoor van Amsterdam naar Winterswijk. Hun namen luidden Nijverheid, Landbouw en Kunst. Bij de NS kwamen ze in de rangeerdienst terecht.

Serie 2801-2805

Goederenlocs van de NRS, gebouwd in de periode 1865-1881 door Sharp Stewart & Co, Glasgow.

Serie 2901-2946

SS-locomotieven gebouwd in de periode 1865-1878 door Beyer Peacock & Co, Manchester.

Serie 3000

Stoomlocs NS: vanaf 3000

Serie 3001-3006 I

Goederenlocs van de NBDS (12-17), tussen 1878 en 1907 gebouwd door Hohenzollern. In 1926 verkocht NS deze zes locs aan N.V. Het Spoorwegbouwbedrijf.


Serie 3001-3005 II

Zwitserse locomotieven die na de Tweede Wereldoorlog bij NS dienst hebben gedaan.


Serie 3101-3126

Goederenlocs van de HSM, tussen 1879 en 1883 gebouwd door Borsig. De laatste locs werden in 1932 afgevoerd.

Bij de HSM droegen ze de volgende namen: Visscherij, Veeteelt, Scheepvaart, Justitie, Onderwijs, Vervoer, Wetenschap, Marine, Geneeskunst, Stoomwezen, Stoomvaart, Vrede, Oorlog, Bliksem, Donder, Orkaan, Rhijn, Schelde, Ijssel, Lek, Waal, Spaarne, Vecht, Eem, Berkel, Schie.


Serie 3201-3247

Goederenlocs van de HSM (601-647), tussen 1895 en 1907 gebouwd door Sharp, Stewart & Co. (601-617) en door Werkspoor (618-647). Deze fabriek bouwde daarna ook nog 15 locs met oververhitter (HSM 671-685, NS 3301-3315).

073

Arnhem, jaren dertig. Links loc 3208, rechts een andere 3200. In het midden een loc uit de serie 1600.

Loc 3244. F. Moore.

Loc 3247. F. Moore.


Serie 3301-3315

Goederenlocs van de HSM (671-685), tussen 1912 en 1915 gebouwd door Werkspoor. Dit is een verbeterde versie van de HSM-locs 601-647 (NS 3201-3247).

Roosendaal, omstreeks 1930. Loc 3305. F. Moore.

Serie 3401-3420 ASINDELING C

Loc NS 4113, is kort na de oplevering in 1921 omgenummerd in 3413.

NS-3402.jpg

lok 3402

NS-3415.jpg

lok 3415

NS-3419.jpg

lok 3419

Serie 3500 I

Machinist op een NS 3500 in 1925. Foto gemaakt door tractieopzichter Schekkerman.

Serie 3500 II

Sneltreinlocomotief, type A 3/5, serie 603-649. Fotodienst SBB. Een deel van deze Zwitserse locs is na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland gegaan: NS 3501-3522.

Serie 3601-3608

Jaren dertig. Locdepot en draaischijf, met rechts onder andere twee locs serie 3600. Photomatic.

Jaren dertig. Loc 3602, een door Maffei gebouwde vroegere "Zeppelin" van de NCS, inmiddels voorzien van een ketel van de serie 3700. Photomatic.

Modelspoormuseum Sneek, 23 april 2005. Model van een sneltreinlocomotief van de NCS.

Serie 3701-3820

Zie ook het thema 3700, 4600, 6100.

Utrecht, jaren dertig. Vertrek van een 3700. Photomatic.

Utrecht, jaren dertig. Loc 3711 loopt binnen. In de achtergrond steekt seinhuis A uit boven de perronkap van de buurtsporen. Photmatic.

Loc 3714. Photmatic.

Amersfoort. Loc 3719. F. Moore.

Loc 3747. De tenderbel wordt opgepoetst. Deze bel kon met een touw worden verbonden met de conducteurswagen; op deze manier was er communicatie mogelijk met het locpersoneel. F. Moore.

Onbekend station, jaren dertig. Loc 3747 vertrekt met een trein. De tenderbel (zie vorige foto) is inmiddels verdwenen. Photomatic

Den Haag SS. Claas Slootman (links) was de vaste machinist van loc 3767. Foto collectie Frans Slootman.

Hilversum, jaren dertig. Doorkomst van loc 3812 en een andere 3700 met een zware sneltrein naar Amsterdam. Achter de locs hangen een postrijtuig en een stalen bagagerijtuig. Photomatic.

Hilversum, juni 1935. Loc 3820 (depot Utrecht) met trein D196 uit Amsterdam. Deze trein zal via Utrecht, Maastricht en Luxemburg naar Basel rijden. De trein passeert hier Post I bij de overweg Hoge Laarderweg. Foto J. Quanjer, collectie Ton Pruissen. Photomatic.

Loc 3820. F. Moore.

Loc 3804 met experimentele stroomlijnbekleding. Foto collectie Bertus Kers.


Serie 3851-3855

Duitse locs Baureihe 38, die na de Tweede Wereldoorlog enige tijd bij de NS hebben dienstgedaan.


Serie 3901-3932

meer informatie (Waldorp, 1982)

Loc NS 3903, de sterkste sneltreinlocomotief die voor de NS is gebouwd (1929/1930, Henschel & Sohn, Kassel), kort na de aflevering. Deze loc is nog niet voorzien van windleiplaten. F. Moore (fabrieksfoto).

Loc 39x6. In de windleiplaten ontbreken nog de voetuitsparingen: de "halve maantjes". F. Moore.

Utrecht, jaren dertig. Loc 3903 vertrekt met een trein. Photomatic.

Utrecht, jaren dertig. Loc 3918. Photomatic.

Jaren dertig. Loc 3921. Photomatic.

Jaren dertig. Loc 3925. Photomatic.

Hoek van Holland Haven, 1956. NS-loc 3930, die haar oorspronkelijke groene kleur inmiddels is kwijtgeraakt, zou in hetzelfde jaar buiten dienst gaan. De hele serie 3900 is gesloopt. Collectie Mike Morant.

Zie ook het thema 3900 en 6300.


Serie 3500

In bezit nr. 3505


Serie 3900

NS 3930.JPG

Loc NS 3930


Serie 4000 en 4700 (Zweedse locs)

Amersfoort, circa 1947. Loc 4002 met een trein richting Zwolle. Links staat een loc van dezelfde serie met een trein richting Apeldoorn. Deze locs zijn tijdens de oorlog in Zweden besteld, net als een serie goederentreinlocs (NS 4700). Dankzij deze series kunnen de Zweedse locs van de ZLSM historisch verantwoord worden genoemd. Foto Theo Wisman, collectie Nico Spilt. Deze foto heeft als voorbeeld gediend voor een door Eric Mochèl gemaakt schilderij.

Zweden, 1944. Fabrieksfoto van loc ZG 1 op het terrein van Nydquist & Holm. Nog voor deze loc naar Nederland ging, kreeg ze een nummer in de serie 4700. De fabrikant dacht dat de afkorting ZG (zware goederenloc) bij het nummer hoorde.

Loc NS 4724 kort na de oorlog, waarschijnlijk in Venlo. De machinist is Wim Wilbers. Dit is de grootvader van Theo Maassen, die mij deze foto mailde. Nee, niet de Theo Maassen uit mijn verhaal over Youp van 't Hek, maar wel uit dezelfde regio (Best). Hij wordt regelmatig door de pers gebeld als men op zoek is naar de "echte" Theo Maassen.

Hilversum, 21 oktober 1969. Het laatste stoommaterieel in actieve dienst bij NS: de tenders van twee Zweedse locs (4000/4700). Deze deden dienst als waterwagen in de slijptrein. De waterwagens zijn later terecht gekomen bij de excursietrein van de Hoogovens. Foto Nico Spilt.


Loc 4101, later 4051

Een Duitse sneltreinloc van de Baureihe 17.2, die vanaf 1945 korte tijd bij de NS heeft gereden. Dit betrof loc 17 248, in 1916 gebouwd door Hanomag.

Serie 4101-4149 (Baureihe 55)

Oberhausen, 25 oktober 1969. Loc 055 567 met een excursietrein van de NVBS. Dit is een Pruisische G8', die na de oorlog enige tijd bij de NS heeft dienst gedaan onder nummer 4115.

Serie 4301-4537 (War Department)

Zie ook het thema legermaterieel.

Arnhem, kort na de oorlog. Een van het Britse War Department overgenomen stoomloc (NS 4301-4537). Links machinist Jan Sletterink, met brede gouden band om zijn pet. De standplaats van de machinist op deze locs was links. Voor de korte periode dat de locs bij de NS dienst zouden doen is dat niet aangepast. Foto uit de collectie van de kleinzoon van de machinist, Jan Sletterink.

Serie 4501-4504 (later 4251-4254)

7148

Loc SS 1302 (oorspronkelijk NBDS 119). In 1918 kreeg deze loc het NS-nummer 4502, in 1945 werd ze omgenummerd in 4252.

Serie 4600

7085

Loc 4614. Goederentrein-uitvoering van de 3700. Zie ook het thema 3700, 4600, 6100.

Serie 4900

124

Serie 4100

In bezit 2x 4105 en 1x 4147

Serie 4300

In bezit nr.4329



Serie 4800

In bezit nr. 4808

Serie 5001-5006

Tenderlocomotieven van de SS (261-266), gebouwd in 1877-78 door Beyer Peacock & Co. In de laatste jaren van hun bestaan reden zij lokaaltreinen over de Haarlemmermeerlijnen. Serie 5001-5103 (War Department)

Utrecht, 30 augustus 2005. Op de voetplaat van loc 5085, voorheen WD 73755 "Longmoor".


Serie 5101-5102

Tenderlocs van de HSM, gebouwd in 1874 door Borsig. De HSM-locs hadden in die periode zowel nummers als namen: dit waren 61 "Thetis" en 62 "Ulysses". Ze kwamen sterk overeen met de locs NS 801-826.


Serie 5201-5203

Tenderlocs van de NRS, gebouwd in 1877-1878 door Sharp Stewart & Co, Glasgow.


Serie 5301-5310

Tenderlocs van de NRS en de NZOS (Ned. Zuid-Ooster Spoorweg-Maatschappij), gebouwd in 1880-82 door Sharp Stewart & Co, Glasgow. De NZOS exploiteerde de lijn Nijmegen-Den Bosch-Tilburg, later overgenomen door de SS.


Serie 5401-5405

Tenderlocomotieven van de NCS (61-65), later SS 275-279, in 1901 gebouwd door Neilson & Co, Glasgow. Ze deden aanvankelijk dienst voor de stoptreinen tussen Utrecht en Nunspeet; voor de lijnen naar Baarn en Zeist waren ze te zwaar.

Loc 5404, machinistzijde resp. stokerzijde. F. Moore.


Serie 5501-5555

Locomotieven van de HSM (701-755), gebouwd van 1898 tot 1905 door Sharp, Stewart & Co (701-724) en door Werkspoor (725-755).

Haarlem, loc 5501. F. Moore, foto N. Norman.

Loc NS 5541 (voorheen HSM 741) op 20 mei 1939 te Almelo. De loc is er een van een grote serie (55 stuks) die rond de eeuwwisseling is gebouwd, onder andere door Werkspoor. Later zijn er enkele vergelijkbare locs met oververhitter gebouwd: de serie 5701-5706. Prentbriefkaart collectie Hermann Hinsenveld.


Claas Slootman (rechts) als leerlingmachinist bij een loc van de serie 5500. Foto collectie Frans Slootman.


Serie 5601-5605

Locomotieven van de NCS (16-20), gebouwd in 1874-76 door Hanomag. In 1913-16 door de SS omgebouwd tot tenderlocomotief. De laatste locs gingen in 1927 uit dienst.


Serie 5701-5706

Tenderlocs van de HSM (771-776), gebouwd door Werkspoor in 1907 (NS 5701 en 5702) en 1913 (overige).

Jaren dertig. Loc 5706. Photomatic.

HSM-loc 775 op het rangeerterrein van Almelo. De foto moet van voor 1921 zijn daar de loc nog de nummerplaten heeft van de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij. De loc, in 1913 gebouwd door Werkspoor, heeft bij NS onder nummer 5705 gereden. De kolenbak zou in 1932, net als bij de serie 5500, worden verhoogd. Foto collectie Hermann Hinsenveld.


Serie 5801-5812

Tenderlocs van de HSM, gebouwd door Werkspoor in 1914 (HSM 801-805) en 1915 (HSM 806-812). De twee deelseries verschilden uiterlijk op vele punten, waaronder het machinistenhuis en de ketels. De ketels waren echter onderling wel verwisselbaar en ook verwisselbaar met die van de serie 1900.

Rotterdam, 19 april 1930. Loc 5804 bij de kolenvoorraad. F. Moore.

Serie 6000

7091

Loc serie 6001-6006. Deze locs hebben een kortere waterkast dan de daarna gebouwde serie 6007-6021 op de volgende foto's.

7092

Utrecht Damlust (links is Hgb I te zien). Loc uit de serie 6007-6021, stokerzijde.

136

Jaren dertig. Loc uit de serie 6007-6021, machinistzijde.

138

Hilversum, jaren dertig. Loc uit de serie 6007-6021 vertrekt naar Utrecht.

Lille, juni 1952. Een in 1915 door Beyer Peacock gebouwde stoomloc die eigenlijk bestemd was voor de NS (serie 6000), maar die door het leger werd gevorderd en in Frankrijk terecht kwam. Daar deed ze tot 1954 dienst bij de Nord en de SNCF. Foto A.E. Durrant, collectie Eelco Storm. Zie ook www.railpictures.net/viewphoto.php?id=208198

Serie 6101-6110

Dit is de tenderversie van de 3800 (de laatste locs van de serie 3700). Zie ook het thema 3700, 4600, 6100. 1574

Loc NS 6103. Fabrieksfoto Schwartzkopff.

7093

Een loc uit de serie 6100. Deze locs werden vooral gebruikt voor forensentreinen in 't Gooi.

Loc 6104 rond 1935 in Hilversum. Naast het machinistenhuis staat mijn grootvader. Collectie Nico Spilt.

Serie 6200

7103

Loc 6218.

7104

Loc 6224.

7105

Loc 6233.

Serie 6301-6322

Gebouwd in 1930/31 door verschillende Duitse fabrieken. Zie ook het thema 3900 en 6300. 6923

Loc 6303. Fabrieksfoto.

034

Jaren dertig. Loc 6321.

Spoorwegmuseum, 9 juni 1973. Tenderloc 6317, een in 1931 gebouwde goederentreinlocomotief, die vooral werd gebruikt voor het trekken van zware kolentreinen. De locs waren bij stokers niet geliefd vanwege de enorme kolenconsumptie. Aan automatische stokers hebben de Nederlandse Spoorwegen nooit gedaan. De locs werden door het personeel aangeduid met de bijnaam "beulen". Loc 6317 is bewaard gebleven als onderdeel van een museumattractie. Van loc 6322 is het cilinderblok bewaard gebleven. Foto Nico Spilt.


Serie 6501-6512

Tenderlocomotieven van de SS (nummers 601-612). De eerste drie zijn gebouwd door Hohenzollernn, tussen 1880 en 1889. De andere locs zijn tussen 1898 en 1902 gebouwd door de Centrale Werkplaats van de SS in Tilburg. De locs werden gebruikt voor rangeerwerk. Later werden acht locs geschikt gemaakt voor het rijden van trams, onder andere tussen Gouda en Schoonhoven en tussen Ede en Wageningen. Bij de NS kregen de locs de nummers 6501-6512. De laatste loc ging in 1937 uit dienst. Deze locs zijn alle gesloopt.

Bij de SHM wordt gewerkt aan een reconstructie van een loc uit deze serie. De nieuwe loc krijgt het nummer 6513.


Serie 6601-6603

Eigenlijk zijn dit tramlocomotieven, maar door de HSM en later de NS werden ze onder de lokaaltreinlocomotieven geranschikt. Ze zijn in 1898 gebouwd voor de Stoomtram Mij. West-Friesland (SMWF) door Machinefabriek Breda v/h Backer & Rueb. Later gingen de locs over naar de HSM, waar ze de nummers 1061-1063 droegen. De NS stond deze locs in bruikleen af aan de NTM, waar ze voornamelijk goederendiensten reden.


Serie 6701-6741

Tenderlocomotieven van de HSM, gebouwd tussen 1883 en 1889 door Borsig, Berlin. Deze kleine locs deden dienst op tramlijnen en locaalspoorlijnen.

De HSM had de gewoonte om de locs zowel nummers als namen te geven. Bij het geven van namen ging men het alfabet langs. Deze serie kreeg dierennamen*: Casuaris, Duif, Eend, Faisant, Gier, Hond, Ibis, Jakhals, Kapel, Leeuwerik, Muis, Nachtegaal, Otter, Papagaai, Raaf, Snip, Tor, Uil, Valk, Wachtel, IJsbeer, Zwaluw, Aap, Baviaan, Colibri, Doffer, Ezel, Fret, Gans, Haas, Isegrim, Kraai, Lepelaar, Musch, Neushoorn, Os, Patrijs, Reiger, Sijsje, Tortel, Vink en Wesp.

  • ) Aan deze serie gingen twee kleine locs vooraf, gebouwd in 1881, die de namen Arend en Beer droegen.

Een van de locs, Fret, is in 1916 aan de Gooische Stoomtram verkocht en heeft daarom nooit een NS-nummer gekregen. Na ongeveer vijftig jaar ging de laatste loc van deze serie uit dienst.


Serie 6801-6817

Tenderlocomotieven van de SS, in 1884 gebouwd door Hohenzollern (SS 505-516) en in 1893 door Machinefabriek Breda (SS 500-504). Dit waren zeer kleine locomotieven, met één drijfas en één koppelas, waarbij de cilinders tussen deze assen waren geplaatst. Ook de locs Arend en Beer van de HSM (zie hierboven) waren volgens dit principe gebouwd.

De locs hebben onder andere dienst gedaan op de lijnen van de Nederlandsche Tramweg Maatschappij (NTM).


Serie 6901-6911

Tenderlocomotieven van de SS, in 1884 gebouwd door Henschel & Sohn, Kassel (SS 517-527). In 1894 en 1898 liet de NBDS twee identieke locs bouwen (NBDS 25 en 26).

De locs deden dienst op verschillende lokaalspoorlijnen, onder andere tussen Alkmaar en Bergen. Daar reden ze luid bellend rond en naar verluidt hadden ze daar hun bijnaam "Bello" aan te danken. Deze naam, die door het publiek ook aan soortgelijke locomotieven werd gegeven, leeft nog steeds voort in loc 7742 van de TS.


Serie 7001-7010

Voorheen NCS 41-50, SS 151-160. Gebouwd van 1899-1903 door Sächsische Maschinenfabrik vormals Rich Hartman (7001-7005) en Hohenzollern (7006-7010). Deze 2B-tenderlocomotieven deden dienst op de lokaallijnen van de NCS, later onder andere ook op de Haarlemmermeerlijnen.


Serie 7101-7110

Voorheen NFLS 1-10, HSM 1051-1060. Gebouwd in 1901-1902 door Hohenzollern voor de Noord Friesche Locaal Spoorweg. De NFLS exploiteerde spoorlijnen ten noorden van Leeuwarden, met Stiens als centrum. In 1905 werd de exploitatie overgenomen door de HSM. Later kwamen ze in de rangeerdienst terecht. De standplaats van de machinist was links. Bij de meeste locomotieven werd de regulateursleutel vervangen door een dubbele regulateurhandel, zodat de regulateur ook vanaf de leerlingszijde van de loc te bedienen was.


Serie 7111-7125

Voorheen SS 531-545. Gebouwd in 1907-1908 door Hohenzollern.

7086

Utrecht Damlust, 1930. Links naast loc 7125 is de Dom te zien. De stoombel op de ketel is na 1936 verwijderd toen de locs naar de rangeerdienst verhuisden. De laatste locs deden dienst tot 1948.

Serie 7201-7209

Tenderlocomotieven van de NCS (81-89), later SS (571-579), gebouwd in 1863 door Neilson & Co, Glasgow. Aanvankelijk waren het locs met losse tender (NCS 1-12). Ze reden lokaaltreinen op de lijnen van de NCS.

Modelspoormuseum Sneek, 23 april 2005. Model van NCS-loc 87.


Serie 7301-7302

Voorheen NCS 90-91, SS 580-581. Gebouwd in 1905 door Hohenzollern. Deze sterke lokaaltreinlocomotieven werden door de NCS ingezet voor doorgaande treinen van Zeist naar Amsterdam WP. Deze treinen, die vier keer per dag in beide richtingen reden, bestonden uit vijf rijtuigen en twee bagagewagens.

Soest, circa 1920. Personeel poseert bij loc SS 580 (voorheen NCS 90, later NS 7301). Deze loc, hier met een goederentrein richting Den Dolder, deed bij de NS dienst tot 1936. Foto Utrechts Archief.

Serie 7601-7603

Tenderlocomotieven van de Haarlem-Zandvoort Spoorweg Maatschappij (HZSM), in 1881/1882 gebouwd door Borsig, Berlin. In 1889 nam de HSM de exploitatie van deze lijn over, inclusief de vier locomotieven. In 1903 gingen de locs dienst doen tussen Enschede en Ahaus. In 1917 werd een van de locs gesloopt; de drie andere kregen in 1921 de NS-nummers 7601-7603. Op het laatste waren ze in Hoorn in depot.


Serie 7701-7744

Voorheen HSM 1005-1048. Gebouwd van 1905-1914 door Werkspoor, Henschel (7719-7730) en Schwartzkopff (7740-7744). De locs stonden bij het personeel bekend als de "Haarlemmermeertjes", naar de lijnen waarvoor ze waren bestemd. Ook op andere lokaalspoorlijnen van de HSM werden ze ingezet. Hun laatste bolwerk was de lijn van Alkmaar naar Bergen aan Zee. Nadat deze lijn werd gesloten, bleef loc 7742 als monument bewaard.

090

Jaren dertig. Loc 7727.

Bergen-Binnen, 26 juli 1970. Loc 7742 "Bello" heeft jarenlang staan te verpieteren in de zeelucht, voordat ze werd gered door de SHM. Foto Nico Spilt.

Serie 7500

In bezit nr. 7501

Serie 8101-8130 ASINDELING B

Tenderlocomotieven voor de rangeerdienst, gebouwd door Machinefabriek Breda en door de werkplaatsen in Tilburg en Zwolle, van 1901 tot 1907. Bij de SS doegen ze de nummers 651-680. Het waren tweeassige rangeerlocjes, die ook werden gebruikt voor het rijden van locaaltreinen. Meer informatie (Waldorp, 6e druk 1982).

Ns-8107.JPG Lok-8107-657mbs.JPG

lok 8107

Utrecht, 6 augustus 1989. Loc 657 van de MBS (NS 8107), de oudst rijdbare Nederlandse stoomlocomotief. Deze loc is in 1901 door Machinefabriek Breda gebouwd voor de Staatsspoorwegen. Bijnaam: "Kikker".

Ns-8127.JPG

lok 8127

Serie 8201-8232 ASINDELING B

Tenderlocomotieven (saddletanks), gebouwd door verschillende fabrieken (Sharp, Stewart & Co, Atlas Works, Werkspoor, Hanomag) tussen 1880 en 1915. De meeste locs waren gebouwd voor de NRS (later HSM), een voor de NBDS (later SS). Ze werden gebruikt in de rangeerdienst.

Depot Amsterdam CS. Loc 8206.

Lok-8208.JPG

Loc 8208

Serie 8401-8409

Tenderlocomotieven van de SS (91-99), in 1871-1880 gebouwd door Beyer Peacock & Co. Aanvankelijk waren dit C-locs met losse tender. Van 1918-1921 vond verbouwing plaats tot tenderlocomotief met asopstelling C1. Ze deden voornamelijk dienst als rangeerloc. De laatste loc werd in 1948 afgevoerd.

Loc 8403 met stoker Dirk Geurts uit Nijmegen. Foto uit de collectie van zijn kleinzoon Remco Geurts. De foto zal tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gemaakt; zie de verduisterde frontseinen.

Serie 8500 ASINDELING C

Lok-8510.JPG

Loc 8510.

Serie 8600 ASINDELING C

Amsterdam. Locs 8605, 3780 en 3772.

Lok-8604.JPG

Loc 8604.

Lok-8610.JPG

Loc 8610.

Serie 8700 ASINDELING C

Amsterdam. NS-loc 8703. Dit type werd gebruikt voor rangeerwerk op Amsterdamse emplacementen. Door de schuin aflopende waterbakken had het personeel goed zicht op de baan. De bijnaam "bakkies" is later overgegaan op de dieselelektrische rangeerlocomotieven serie 500/700.

Lok-8703.JPG

Loc 8703.

Lok-8731.JPG

Loc 8731.

Depot Amsterdam CS. Loc 8735.

Serie 8801-8827

In deze serie zijn na de Tweede Wereldoorlog de van het Engelse leger overgenomen saddle tanks ondergebracht.

Maastricht, 1947. Loc 8802 is aan het rangeren. Collectie Mike Morant.

Lok 8802.JPG

Serie 9500

Loc NS 9501. Fabrieksfoto met loc in Fotografieranstrich. F. Moore.

Loc 9505. F. Moore.